Mammografia i USG równie ważne

Kompleksową opieką powinny zajmować się pracownie mammograficzne wyposażone w wysokiej jakości sprzęt USG oraz posiadające specjalistów, którzy będą wykonywać obydwa badania w oparciu o optymalne wskazania do ich wykonania – uważa dr Michał Elwertowski.

- Czym różni się diagnostyka chorób sutka obecnie od tej sprzed 10 lat ?

Dr Michał Elwertowski: - Praktycznie wszystkim – stosowane obecnie sondy mają wyższą częstotliwość, a komputerowe algorytmy tworzenia obrazów i ich optymalizacji pozwalają na lepszjakość obrazów. Obrazowanie harmoniczna pozwala na zmniejszenie szumów utrudniających interpretację, możliwe jest uwidocznienie mikrozwapnień. Na aparatach starszych niż 10 lat nie powinno się wykonywać badań.

W jaki sposób nowe możliwości techniki USG pozwalają na lepsze rozpoznawanie patologii sutka?

- Przede wszystkich poprzez rozpoznanie coraz mniejszych zmian oraz możliwości diagnostyki różnicowej pozwalającej na wyodrębnienie zmian nowotworowych z masy guzków widocznych w piersiach.

Jak małe zmiany nowotworowe można obecnie wykrywać przy pomocy badania USG?

- USG przy pomocy obecnie stosowanych sond wysokiej częstotliwości pozwala na uwidocznienie mikrozwapnień 0,4-0,6 mm. Praktycznie możliwości sprzętowe pozwalają na wykrywanie zmian 3-4 mm.

Jak powinna być zorganizowana kompleksowa opieka dla ograniczenia śmiertelności z powodu raka sutka?

- Kompleksową opieką powinny zajmować się pracownie mammograficzne wyposażone w wysokiej jakości sprzęt USG oraz posiadające specjalistów, którzy będą wykonywać obydwa badania w oparciu o optymalne wskazania do ich wykonania – rozpoczynając w większości przypadków od mammografii i uzupełniając specjalistyczną ultrasonografią.

Kiedy lepszą metodą diagnostyczną jest mammografia, a kiedy USG? Czy badanie USG może zastąpić mammografię?

- Mammografia jest wystandaryzowaną metodą pozwalającą na prowadzenie populacyjnych badań przesiewowych. Najlepsze wyniki osiągane są przy większych piersiach z przewagą tkanki tłuszczowej. USG sprawdza się u kobiet młodszych, szczególnie przy zmianach dysplastycznych. Jest szczególnie przydatna przy wyczuwalnych guzkach. Ze względu na brak standaryzacji nie można zastąpić mammografii USG, konieczna jest weryfikacja w wyspecjalizowanym ośrodku referencyjnym – przy możliwości wykonania mammografii i/lub biopsji.

Sprzęt do badań przesiewowych jest coraz lepszy

Zdaniem inż Elżbiety Pater, ktora bierze udział w kontrolach sprzętu używanego do badań przesiewowych w Polsce, jakość urządzeń znacznie się poprawiła. - Sprzęt , który kontrolowałam w czasie 5 lat został w  45 % wymieniony na nowy – stwierdza Elżbieta Pater.

- Jak oceniana jest jakość sprzętu, na którym wykonuje się mammografie?

Inż. Elżbieta Pater: - W ciągu 5 lat kontroli mammografów analogowych biorących udział w badaniach przesiewowych nastąpiły ogromne zmiany w jakości sprzętu oraz przede wszystkim w świadomości techników wykonujących mammografie. Sprzęt , który kontrolowałam w czasie 5 lat został w  45 % wymieniony na nowy. Regularnie prowadzone są przez techników testy podstawowe przewidziane przez rozporządzenie.

Mammografy przechodzą badania testowe , a czy wykonuje sie testy aparatów USG?

- Od lat 90 w USA wykonuje się specjalne testy aparatury USG.  W Austrii dla wszystkich USG , które są wykorzystywane do diagnostyki pogłębionej w badaniach przesiewowych, wykonuje się badania specjalnym fantomem. Zaczynamy się tym interesować  i pracujemy nad testami.

Jak ocenia się wyszkolenie techników w mammografii cyfrowej ?

- Szkolenia techników  z diagnostycznych form ucyfrowionych  są  sporadyczne .   Na razie nie ma w prawie polskim wytycznych , tolerancji , dotyczących aparatów  cyfrowych , dlatego też nie można prowadzić szkoleń dla techników. Jednakże szkolenia dla techników są warunkiem koniecznym prawidłowo wykonywanych badań. Szkolenia powinny obejmować zarówno techników , fizyków i lekarzy.

Strach powodem braku zgłaszalności na badania

Podstawową przyczyną dość późnej rozpoznawalności raka piersi w Polsce jest mała powszechność dostępnych programów profilaktycznych i niska zgłaszalność kobiet. Zdaniem prof. Romualda Dębskiego strach przed rozpoznaniem raka, niezbyt aktywna postawa lekarzy to podstawowe przyczyny późnej zgłaszalności kobiet z rakiem piersi.

- Jakie są najważniejsze czynniki ryzyka raka piersi?

Prof. Romuald Dębski: - Podstawowym czynnikiem raka piersi jest płeć - żeńska, wiek, predyspozycje genetyczne oraz czas ekspozycji na wysokie stężenia hormonów płciowych. Rak piersi występuje częściej u mieszkanek dużych aglomeracji miejskich, kobiet lepiej wykształconych, późno rodzących lub nierodzących dzieci, otyłych, o niskiej aktywności fizycznej. Palenie papierosów, choć w niewielkim stopniu ale również zwiększa ryzyko wystąpienia raka piersi.

Jakie są warunki wyleczenie choroby nowotworowej?

- Warunkiem do leczenia choroby nowotworowej jest możliwość usunięcia całej zmiany, wszystkich komórek zmiany nowotworowej. W przypadku zmian przedinwazyjnych wystarczającym postępowaniem jest usunięcie samej zmiany. W przypadku zmian o charakterze inwazyjnym, pierwotne leczenie operacyjne musi zostać uzupełnione o radio- lub chemio- terapię. W przypadku zmian uwarunkowanych hormonalnie, posiadających receptory estrogenowe ryzyko wznowy zmniejsza kilkuletnia terapia uzupełniająca anty estrogenami lub lekami zmniejszającymi endogenną produkcję estrogenów.

Dlaczego sytuacja w Polsce pomimo programów rządowych i licznych stowarzyszeń pozarządowych nie przekłada się na zmniejszenie śmiertelności z powodu raka piersi?

- Podstawową przyczyną dość późnej rozpoznawalności raka piersi jest mała powszechność dostępnych programów profilaktycznych i niska zgłaszalność kobiet np. w prowadzonym od kilku lat skriningu mammograficznym. Brak świadomości skali problemu, możliwości działań profilaktycznych czy terapeutycznych, dość częsty jeszcze w Polsce strach przed rozpoznaniem raka, niezbyt aktywna postawa, zarówno ginekologów jaki i lekarzy rodzinnych to podstawowe przyczyny późnej zgłaszalności kobiet z rakiem piersi.