Nie warto ryzykować gazowej fuszerki

Systemy rurociągowe gazów medycznych są wyrobem medycznym i mogą być realizowane tylko przez uprawnione do tego firmy. Za jakość trzeba zapłacić, ale konsekwencje wykonania instalacji przez przypadkową firmę mogą być bardzo poważne

W opinii specjalistów od kilku lat obserwuje się wzrost świadomości i poszanowania prawa wśród inwestorów, którzy już coraz rzadziej ryzykują powierzanie wykonania instalacji gazów przypadkowym wykonawcom. Na ogół zlecają dostawy sytemów rurociągowych wyspecjalizowanym i uprawnionym firmom. - Myślę, że obligatoryjne wprowadzenie norm, dotyczących tego wyrobu i zakwalifikowanie go jako wyrobu medycznego , znacznie podniosło jakość oraz co ważne bezpieczeństwo pacjentów – mówi Marek Janaszkiewicz, szef firmy Multimed, członek Komitetu Techicznego Polskiego Komitetu Normalizacyjnego (PKN). Z drugiej strony Marek Janaszkiewicz podkreśla fakt, że normy to bezpieczeństwo także  dla inwestorów. - W razie incydentu medycznego z udziałem gazów medycznych, mogą mieć pewność, że wypełnili wszystkie formalne wymagania – tłumaczy członek PKN. Zdaniem Tomasza Czarneckiego z firmy Inmed-Karczewscy wprowadzenie norm zdecydowanie poprawiło jakość wykonania systemów gazów medycznych w naszym kraju, choćby dlatego, że wykorzystywane są materiały i elementy instalacji, które nie stwarzają zagrożenia dla życia i zdrowia pacjenta. - Dzięki wprowadzeniu odpowiednich przepisów prawnych, każda instalacja gazów medycznych musi być przetestowana i certyfikowana przez firmę do tego uprawnioną – przypomina Tomasz Czrnecki.

Koszty instalacji

System rurociągowy składa się z trzech podstawowych elementów: źródeł zasilania, rurociągu i końcowych punktów (punkty poboru, panale przyłożkowe, kolumny). - W zależności od zapotrzebowania ustala się wydajność źródeł np. cena stacji sprężonego powietrza medycznego może ksztaltować się w przedziale 80-300 tys. zł – informuje Marek Janaszkiewicz. Długość rurociągów zależy oczywiście od wielkości obiektu. - 1mb rurociągu to koszt około 100 zł - szacuje Marek Janaszkiewicz. - Końcowe elementy takie jak panele to koszt od 2-20 tys. zł za sztukę, kolumny 20-50 tys. zł za sztukę, punkty poboru to koszt w granicach 250-300 zł za sztukę - wymienia szef Multimedu.

Nie jest łatwo oszacować koszt całego systemu rorociągowego gazów medycznych, ponieważ jest on w głównej mierze uzależniony od uwarunkowań konkretnych placówek. Niewątpliwie dużo taniej jest instalować system w trakcie budowy placówki, niż przebudowywać już istniejący budynek do potrzeb tego typu instalalacji. - Koszt systemu rurociągowego gazów medycznych jest uzależniony od bardzo wielu czynników m.in. specyfiki obiektu, ilości sal wysoce specjalistycznych, takich jak bloki operacyjne, sale wzmożonego nadzoru, SOR – mówi Tomasz Czarnecki. Jego zdaniem najdroższym elementem są źródła zasilania gazów, gdyż w skład każdego układu zasilania, bez względu na wielkość obiektu, zgodnie z najnowszą normą europejską PNEN ISO 7396-1:2007, muszą wchodzić trzy źródła zasilania (źródło podstawowe, rezerwowe oraz awaryjne). - W stosunku do całej instalacji koszt rur jest najmniejszy i stanowi około 20 proc. wszystkich kosztów – wylicza specjalista z Inmed. Według niego podobnie jest z punktami poboru gazów medycznych, których koszt kształtuje się na poziomie 250-350 zł. - Istotnym cenotwórczym czynnikiem jest wyposażenie sal wysoce specjalistycznych, na które składają się kolumny chirurgiczne i anestezjologiczne, czy też systemy zasilające dla intensywnego nadzoru – tłumaczy Czarnecki. Jak podają w firmie Inmed-Karczewscy obecnie szacuje się, że cały system rurociągowy gazów medycznych stanowi około 2 proc. kosztów szpitala. W Multimed dowiadujemy się, że orientacyjny koszt  systemu rurociągowego przykładowo dla 25-łożkowowego szpitala z dwoma salami operacyjnymi kształtuje się na poziomie od 600 tys. zł do 950 tys. zł w zależności, od wymogów jakie stawia inwestor. Tomasz Czarnecki informuje, że firma Inmed wykonywała systemy rurociągowe, których koszty można zamknąć w przedziale cenowym od 50 tys. zł dla małych pojedynczych oddziałów, czy prywatnych klinik. Dodaje, że tworzono również systemy, których koszt sięgał 1,3 mln zł, tak jak np. kompletny system rurociągowy w Szpitalu Kolejowym w Katowicach.

Mieczysław Klimont

Uregulowania gazowe

 Zgodnie z Ustawą o Wyrobach Medycznych z dnia 20.04.2004 (Dz.U. nr 93 poz. 896) oraz Dyrektywą Medyczną 93/42/EWG i zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 30.04.2004 (Dz.U. nr 100 poz 1027 § 3) "System rurociągowy do gazów medycznych" jest wyrobem medycznym klasy IIb, reguła 2.9.11.12 , i jak każdy wyrób medyczny, aby mogł być wprowadzony do używania, zgodnie art. 5 Ustawy o Wyrobach Medycznych musi być oznaczony znakiem CE i zgodnie z art. 52 ust.1 Ustawy o Wyrobach Medycznych musi być zgłoszony do Rejestru Wyrobów Medycznych.

Ramka:

System rurociągowy gazów medycznych

Budowa systemu rurociągowego dla gazów medycznych jest specyficzna dla każdego obiektu. Niemniej jednak występują pewne wspólne elementy we wszystkich systemach. Początkowym elementem, każdego systemu jest źródło zasilania wraz z osprzętem. Następny element instalacji to rurociągi rozprowadzone po całym obiekcie tworzące sieć wewnętrzną gazów medycznych.W niektórych obiektach szpitalnych stosowane są zewnętrzne zbiorniki z ciekłymi gazami medycznymi, wówczas oprócz sieci wewnętrznej istnieje sieć zewnętrzna gazów medycznych. Na odejściach od głównego ciągu zasilającego montowane są zespoły kontrolno-informacyjne gazów medycznych, które umożliwiają odcięcie dopływu gazów w momencie awarii. Za zespołami kontrolnymi występują jednostki końcowe instalacji i są to punkty poboru gazów medycznych występujące samodzielnie lub zamontowane w różnego typu wyrobach medycznych. W przypadku, gdy w instalacji występuje podtlenek azotu to w pomieszczeniach gdzie jest on doprowadzony wykonuje się instalacje wyrzutową gazów poanestetycznych. W obiektach, gdzie stosuje się gniazda zasilające AIR-MOTOR, aby móc wyrzucić nadmiar sprężonego powietrza musi być wykonany dodatkowy rurociąg wyrzutowy.

Źródło: Inmed-Karczewscy